Tuczna stawia na ekonomię społeczną. Wójt powołany do wojewódzkiego komitetu

Spółdzielnie socjalne, nowe miejsca pracy i wielomilionowe inwestycje realizowane z wykorzystaniem klauzul społecznych – gmina Tuczna od kilku lat rozwija model ekonomii społecznej, który przyciąga uwagę samorządów z całej Polski. Wójt gminy Tuczna został powołany do Regionalnego Komitetu Rozwoju Ekonomii Społecznej Województwa Lubelskiego na kadencję 2026–2029.

Rozwój ekonomii społecznej stał się jednym z ważnych kierunków działania gminy Tuczna. Samorząd stawia na spółdzielnie socjalne, które nie tylko świadczą usługi i uczestniczą w realizacji inwestycji, ale również tworzą miejsca pracy i pomagają odpowiadać na lokalne potrzeby. Wypracowane rozwiązania zaczynają być dostrzegane także poza granicami gminy.

Wójt gminy Tuczna Zygmunt Litwiniuk został powołany przez marszałka województwa lubelskiego Jarosława Stawiarskiego do Regionalnego Komitetu Rozwoju Ekonomii Społecznej Województwa Lubelskiego. Przed nim trzyletnia kadencja obejmująca lata 2026–2029.  – Jest dla mnie miłym zaskoczeniem, że zostały dostrzeżone nasze działania tutaj, w naszej małej gminie Tuczna, gminie na rubieżach Lubelszczyzny. Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego dostrzegł nasze działania i marszałek powołał mnie do tego grona – podkreśla Zygmunt Litwiniuk. Jak zaznacza wójt, komitet skupia około 30 przedstawicieli różnych instytucji z województwa lubelskiego. Jego zadaniem jest wspieranie samorządu województwa w wyznaczaniu kierunków rozwoju ekonomii społecznej oraz tworzeniu warunków sprzyjających działalności przedsiębiorstw społecznych, szczególnie w obszarze usług społecznych.

Spółdzielnie socjalne wspierają inwestycje i zatrudnienie

Tuczna nie ogranicza się do deklaracji. Gmina od kilku lat rozwija rozwiązania, w których spółdzielnie socjalne odgrywają istotną rolę w realizacji zadań samorządu. Jednym z narzędzi jest stosowanie klauzul społecznych przy zlecaniu prac, również w przypadku inwestycji o wielomilionowej wartości.

Według wójta takie podejście pomaga jednocześnie realizować przedsięwzięcia infrastrukturalne i rozwijać lokalny rynek pracy. Ma to szczególne znaczenie w gminie, w której dostępność podmiotów gospodarczych zdolnych do wykonywania większych zadań inwestycyjnych była w przeszłości ograniczona.  – Rozwijamy zatrudnienie w spółdzielniach socjalnych poprzez zlecanie prac inwestycyjnych, wielomilionowych nawet, stosując klauzulę społeczną – mówi wójt.

Spółdzielnie uczestniczyły w realizacji inwestycji finansowanych ze środków zewnętrznych, w tym funduszy Unii Europejskiej oraz programu Polski Ład. Jak podkreśla Zygmunt Litwiniuk, rozwój tego modelu pozwala łączyć realizację zadań publicznych z tworzeniem miejsc pracy i aktywizacją mieszkańców.  – W pewnym sensie rozwiązujemy bezrobocie w naszej gminie, a jednocześnie powiększamy przychody naszego samorządu poprzez udział w PIT – zaznacza.

Dla samorządu istotne jest więc nie tylko samo wykonanie inwestycji, ale również to, jakie korzyści pozostają na miejscu. Rozwój przedsiębiorstw społecznych może wzmacniać lokalną gospodarkę i zwiększać możliwości zatrudnienia osób, które mają trudności ze znalezieniem pracy.

Samorządy z całej Polski przyjeżdżają do Tucznej

Przyjęte w Tucznej rozwiązania wzbudzają zainteresowanie innych gmin. Jak relacjonuje wójt, do urzędu regularnie trafiają telefony i zapytania dotyczące funkcjonowania spółdzielni socjalnych. Organizowane są również wizyty studyjne, podczas których przedstawiciele samorządów poznają lokalne doświadczenia.

Początkowo w takich spotkaniach uczestniczą zwykle wójtowie i osoby zainteresowane utworzeniem spółdzielni. Z czasem wizyty przybierają szerszą formę, obejmując także przedstawicieli rad gmin i ich komisji.  – Gminy praktycznie z całej Polski odzywają się do nas i mamy często wizyty studyjne, podczas których przyjeżdżają delegacje – mówi Zygmunt Litwiniuk.

Zainteresowanie innych samorządów jest dla Tucznej potwierdzeniem, że obrany kierunek może być inspiracją także dla mniejszych gmin, które szukają sposobów na rozwój lokalnej przedsiębiorczości i zwiększenie dostępności usług.  – Jest nam bardzo miło. Zawsze takie wizyty podkreślają to, że idziemy słuszną drogą i te nasze działania są dostrzegane oraz przynoszą pożytek środowisku – dodaje wójt.

Kolejny pomysł: spółdzielnia edukacyjna

Na dotychczasowych działaniach plany gminy się nie kończą. Zygmunt Litwiniuk, z wykształcenia nauczyciel, rozważa powołanie kolejnej spółdzielni socjalnej, która zajmowałaby się edukacją zdrowotną i popularnonaukową.

Miałaby to być działalność nastawiona nie tyle na produkcję, ile na rozwój kompetencji, poszerzanie wiedzy i przygotowanie mieszkańców do codziennych wyzwań. Szczególną grupą odbiorców byliby młodzi ludzie.  – Cały czas chodzi mi po głowie spółdzielnia socjalna, która ma za zadanie edukację zdrowotną, edukację popularnonaukową, tego typu usługi, a więc nie stricte produkcję, ale też rozwój osobowości i przekazanie młodym mieszkańcom szczególnie wiedzy, która będzie im przydatna w życiu codziennym – zapowiada wójt.

To jednak niejedyny kierunek, na który zwraca uwagę samorządowiec. Istotnym wyzwaniem pozostają również braki kadrowe w zawodach rzemieślniczych. Zdaniem wójta młodzi ludzie powinni częściej rozważać zdobycie praktycznych kwalifikacji, które odpowiadają na rzeczywiste potrzeby rynku pracy.  – Chciałbym zachęcić przede wszystkim młodzież szkolną, żeby młode osoby, które stoją przed wyborem drogi życiowej, widziały swoją przyszłość nie tylko w marketingu i zarządzaniu, ale też w dobrze teraz opłacanym rzemiośle. To wdzięczne zawody, na które jest ogromne zapotrzebowanie – podkreśla Zygmunt Litwiniuk.

Tuczna chce rozwijać sprawdzony model

Powołanie wójta do Regionalnego Komitetu Rozwoju Ekonomii Społecznej Województwa Lubelskiego otwiera możliwość dzielenia się doświadczeniami gminy w szerszym gronie. Dla Tucznej to również okazja do udziału w dyskusji o przyszłości przedsiębiorstw społecznych i ich roli w realizacji usług publicznych.

W tym roku przypada także pięciolecie powstania pierwszej spółdzielni socjalnej w gminie. To ważny moment podsumowania dotychczasowych działań, ale – jak wynika z zapowiedzi wójta – również czas planowania kolejnych przedsięwzięć.

Tuczna chce nadal rozwijać ekonomię społeczną, łącząc potrzeby samorządu z aktywizacją zawodową mieszkańców. Dotychczasowe doświadczenia pokazują, że także niewielka gmina może wypracować rozwiązania, które zainteresują innych i staną się punktem wyjścia do podobnych inicjatyw w kolejnych miejscowościach.